KATEGORIE CELÓW1)

           

POZNAWCZE
Intelektualne

(IN)

PRAKTYCZNE
Psychomotoryczne

(PR)

WYCHOWAWCZE
Motywacyjno-emocjonalne

(ME)

POZIOM

KATEGORIA

POZIOM

KATEGORIA

POZIOM

KATEGORIA

I. Wiadomości

A. Zapamiętanie wiadomości

I. Działania

A. Naśladowanie

I. Działania

A. Uczestnictwo w działaniu

B. Zrozumienie wiadomości (wyjaśnianie)

B. Odtwarzanie

B. Podejmowanie działania

II. Umiejętności

C. Stosowanie wiadomości w sytuacjach typowych

II. Umiejętności

C.  Sprawność działania w stałych warunkach (typowych)

II. Postawy

C. Nastawienie na działanie

D. Stosowanie wiadomości w sytuacjach problemowych

D. Sprawność działania w zmiennych warunkach

D. System działań (internalizacja wartości)

Cele poznawcze (IN) obejmują wiadomości i umiejętności.

A.    Zapamiętanie wiadomości:

·       uczeń wymienia terminy, fakty, zasady działania,

·       nie myli ich ani nie zniekształca.

B.    Zrozumienie wiadomości (wyjaśnianie):

·       uczeń potrafi przedstawić poznane fakty, pojęcia i zasady w innej formie, niż je zapamiętał,

·       porządkuje i streszcza je, czyniąc podstawą wnioskowania.

C.    Stosowanie wiadomości w sytuacjach typowych:

·       uczeń umie posługiwać się praktycznie wiadomościami według podanych mu uprzednio wzorów.

D.    Stosowanie wiadomości w sytuacjach problemowych:

·       uczeń potrafi dokonywać analizy i syntezy nowych zjawisk, formułować plan działania, tworzyć oryginalne prace, a także samodzielnie formułować problemy.

Cele praktyczne (PR) obejmują złożone czynności ruchowe (np. rysowanie, pisanie, obsługa różnych urządzeń itp.).

A.    Naśladowanie działania:

·       uczeń planowo spostrzega przedmioty i działania wzorowe,

·       etapowo wykonuje działania i systematycznie je kontroluje, porównując ze wzorem, pod ewentualnym kierunkiem nauczyciela,

·       odbiera sygnały o odstępstwie od wzoru, ale korekty nie wykonuje jeszcze samodzielnie.

B.    Odtwarzanie działania:

·       uczeń wykonuje działanie w całości bez konieczności jednoczesnego obserwowania wzoru, choć z niewielką płynnością i skutecznością,

·       koryguje działanie na podstawie własnego doświadczenia,

·       ćwiczenia wykonuje samodzielnie.

C.    Sprawność działania w stałych warunkach:

·       uczeń dokładnie wykonuje wyuczone działanie i osiąga zamierzony wynik, jeżeli okoliczności (warunki) wykonania zadania nie ulegają zmianie.

D.    Sprawność działania w zmiennych warunkach:

·       uczeń automatyzuje działanie, uzyskując wysoką skuteczność przy niewielkim nakładzie energii i czasu,

·       powiązanie działania z innymi zadaniami jest harmonijne,

·       umie dostosować swoje działania do zmienionych/zmieniających się warunków.

Cele wychowawcze (ME) obejmują zainteresowania i postawy ucznia.

A.    Uczestnictwo w działaniu:

·       uczeń świadomie i uważnie odbiera określone bodźce,

·       wykonuje czynności odpowiadające przyjętej roli, nie wykazuje jednak inicjatywy,

·       chętnie dostosowuje się do sytuacji.

B.    Podejmowanie działania:

·       uczeń samorzutnie podejmuje działanie danego rodzaju,

·       wewnętrznie angażuje się w wykonywanie danej działalności,

·       nie tylko dostosowuje się do sytuacji, ale także w pewien sposób ją organizuje.

C.    Nastawienie na działanie:

·       uczeń konsekwentnie wykonuje dany rodzaj działania (potrzeba wewnętrzna),

·       jest zwolennikiem danego działania i zachęca do niego innych,

·       jego poglądom brak jeszcze szerszego uogólnienia i spójności.

D.    System działań (internalizacja wartości):

·       uczeń wypracował zasady postępowania, z którymi się identyfikuje,

·       nie zawodzi nawet w trudnych sytuacjach,

·       jego działania są skuteczne i charakteryzują się swoistym stylem.2)


 

1)   W oparciu o taksonomie celów kształcenia według B.S. Blooma, rozpowszechnionych w Polsce przez B. Niemierkę (1991 r.)

2)   Opracowano według:

     Planowanie pracy dydaktycznej nauczyciela, Biblioteczka Reformy Oświatowej, WOM Bydgoszcz 1997 r.

 

 

Powrót do spisu treści.