UMIEJĘTNOŚCI INFORMATYCZNE

ABSOLWENTÓW GIMNAZJUM

 

Zespół TI

Instytut Informatyki

Uniwersytet Wrocławski

ti@ii.uni.wroc.pl

http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/

 

Wykaz umiejętności informatycznych, które powinien posiadać absolwent gimnazjum. U podstaw tego wykazu leżą zapisy w Podstawie programowej, które zostały tutaj uszczegółowione i połączone w grupy, odpowiadające różnym działom nauczania informatyki. Postulowane umiejętności nie są związane z jakimś szczególnym programem nauczania informatyki i podręcznikiem tego przedmiotu, chociaż autorzy korzystali ze swoich doświadczeń, zawartych w gimnazjalnym pakiecie edukacyjnym do nauczania informatyki oraz stosowania komputerów na zajęciach z innych przedmiotów.

Tym wykazem umiejętności informatycznych powinni zainteresować się zarówno nauczyciele informatyki w gimnazjum, jak i nauczyciele technologii informacyjnej w szkołach ponadgimnazjalnych. Obecnie istnieją warunki techniczne w gimnazjach pozwalające, by każdy gimnazjalista miał lekcje informatyki. Można więc przyjąć, że zajęcia z technologii informacyjnej, którymi będą objęci wszyscy uczniowie szkół ponadgimnazjalnych w ramach kształcenia w zakresie podstawowym, będą kontynuacją zajęć informatycznych w gimnazjum, a ich celem będzie pogłębienie i wzbogacenie umiejętności wyniesionych z gimnazjum. Wykaz może być również udostępniony uczniom gimnazjum, dzięki czemu będą oni mogli bardziej świadomie kierować swoim kształceniem umiejętności informatycznych, które może przebiegać nie tylko na lekcjach, ale również w czasie posługiwania się komputerem poza szkołą, np. w domu.

1. Ogólne zasady pracy z komputerem w środowisku Windows

Uczeń:

• otwiera i zamyka system;

• wykonuje operacje za pomocą myszy (wskazanie, pojedyncze i podwójne kliknięcie, “ciągnij

i upuść”), stosuje wybrane operacje (skróty) klawiszowe (np. F1, PrtSc);

• uruchamia program: z pulpitu i z paska zadań;

• zmienia położenie i rozmiar okna;

• przełącza się między różnymi programami i korzysta ze schowka;

• korzysta z: oferty rozwijanej, oferty podręcznej, okien dialogowych;

• korzysta z pomocy systemowej.

2. Porządkowanie własnych plików i innych zasobów komputera

Uczeń:

• stosuje profilaktykę antywirusową: sprawdza dyskietkę przed każdym jej użyciem, unika korzystania

z nieznanych i obcych dyskietek;

• tworzy skróty do programów, plików i folderów;

• przechowuje w plikach – w komputerze lub na dyskietce – wyniki swojej pracy, nadaje

i zmienia nazwy plików;

• określa położenie i format pliku przy zapisywaniu go na dysk;

• określa i tworzy hierarchię folderów;

• przenosi, kopiuje i usuwa pliki i foldery;

• drukuje zawartość pliku.

3. Jak zbudowany jest komputer i sieć komputerowa

Uczeń:

• wyjaśnia ogólne zasady budowy komputera, z uwzględnieniem jego części: jednostki centralnej,

urządzeń wejścia-wyjścia, urządzeń dodatkowych;

• zna i przestrzega zasady bezpieczeństwa i higieny pracy przy komputerze;

• opisuje funkcje najważniejszych części komputera;

• opisuje strukturę sieci lokalnej oraz globalnej sieci Internet;

• wyjaśnia znaczenie pojęć: serwer, klient, protokół, adres w sieci.

4. Informacja, korzystanie ze zbiorów informacji, poszukiwanie informacji w sieci Internet

Uczeń:

• potrafi rozróżnić informacje i dane;

• opisuje różne sposoby zapisywania informacji i reprezentowania jej w komputerze;

• opisuje reprezentację liczb naturalnych w postaci binarnej;

• korzysta z pomocy wbudowanej do programu – wyszukuje tematy i hasła w spisie treści, za

pomocą indeksu i na podstawie słów kluczowych;

• odszukuje znaczenia haseł w słowniku komputerowym;

• sprawnie porusza się po hipertekście;

• korzysta z programów multimedialnych, wspomagających i wzbogacających uczenie się różnych

dziedzin;

• wyszukuje informacje na zadany temat w różnych źródłach, w tym na płytach CD i w sieci Internet

– selekcjonuje, gromadzi i opracowuje wybrane informacje;

• stara się korzystać z wiarygodnych źródeł informacji;

• zna i przestrzega zasady netykiety;

• jest świadomy istnienia ustawy o ochronie praw autorskich;

• cytuje informacje z podawaniem ich autora oraz źródła.

5. Komunikacja, odbieranie i wysyłanie listu

Uczeń:

• odbiera i odpowiada na listy elektroniczne;

• tworzy i wysyła nowe listy (zna postać adresu w poczcie elektronicznej);

• dołącza do wiadomości wcześniej przygotowany plik jako załącznik;

• zna zasady netykiety dotyczące poczty elektronicznej i je przestrzega;

• stosuje profilaktykę antywirusową w korespondencji elektronicznej;

• porządkuje informacje pocztowe gromadzone w komputerze;

• korzysta z książki adresowej w programie pocztowym;

6. Tworzenie rysunków

Uczeń:

• stosuje narzędzia graficzne w prostym edytorze graficznym, np. Paint: rysuje odręcznie, rysuje

gotowe figury geometryczne, opisuje rysunki tekstem, stosuje kolory;

• pozyskuje ilustracje z bibliotek rysunków, np. z galerii Clipart, z zasobów sieci Internet, z płyt

CD;

• kopiuje, wycina i wkleja fragmenty rysunków;

• przekształca rysunki, np. skaluje, pochyla, odbija w pionie i w poziomie;

• tworzy proste animacje rysunków i własne ikony.

7. Opracowywanie tekstów za pomocą edytora tekstu

Uczeń:

• zna rozmieszczenie klawiszy i w miarę sprawne pisze na klawiaturze wszystkimi palcami obu

rak;

• pisze na klawiaturze: litery małe i wielkie, polskie litery oraz inne znaki; umieszcza w tekście

znaki interpunkcyjne zgodnie z zasadami;

• formatuje akapity: dodaje wcięcia, wyrównuje tekst, ustawia odstępy między wierszami i akapitami;

• stosuje wyróżnienia fragmentów tekstu;

• dobiera parametry mające wpływ na wygląd dokumentu, np. szerokość marginesów, podział

na strony, nagłówek i stopka, numeracja stron;

• dostosowuje wygląd tekstu do treści, np. listu, plakatu, ulotki, ogłoszenia;

• sprawdza i koryguje pisownię;

• wykonuje operacje na fragmentach tekstu: wycinanie, kopiowanie i wklejanie, w jednym dokumencie,

między różnymi dokumentami tej samej aplikacji, między dokumentami z różnych

aplikacji;

• tworzy w dokumencie tekstowym obiekty z gotowych elementów grafiki wektorowej, np. za

pomocą edytora WordArt;

• wstawia lub przyłącza do dokumentu tekstowego informacje w postaci: rysunków, tabel, wykresów,

obiektów dźwiękowych i filmowych;

• tworzy i formatuje tabelę w dokumencie tekstowym;

• zapisuje indeksy górne i dolne, np. we wzorach matematycznych i chemicznych;

• organizuje tekst w kolumnach.

8. Zbieranie i opracowywanie danych za pomocą arkusza kalkulacyjnego

Uczeń:

• wypełnia komórki arkusza kalkulacyjnego: napisami, liczbami i formułami;

• formatuje zawartości komórek;

• stosuje adresy względne, bezwzględne i mieszane;

• kopiuje zawartości komórek, wypełnia komórki serią danych;

• dobiera i tworzy wykresy dla danych w tabeli, formatuje i opisuje wykresy;

• wprowadza poprawki do arkusza: usuwa i dodaje wiersze lub kolumny;

• planuje w arkuszu bardziej rozbudowane obliczenia, sprawdza wiele wariantów, wykorzystuje

arkusz do prowadzenia prób (symulacji);

• kopiuje i przenosi tabelę i wykres z arkusza do dokumentu tekstowego.

9. Pierwsze kroki w języku HTML

Uczeń:

• zna strukturę dokumentu HTML;

• tworzy prosty dokument HTML, umieszcza w nim odnośniki do plików graficznych i do innych

stron;

• zna i przestrzega netykietę przy tworzeniu stron WWW;

• wykorzystuje gotowe narzędzia do tworzenia stron WWW, np. edytor Word.

10. Programowanie w języku Logo Komeniusz

Uczeń:

• posługuje się prostymi instrukcjami grafiki żółwia;

• definiuje procedury bez parametrów i z parametrami, wywołuje procedury;

• stosuje instrukcje: powtarzania, warunkową, drukowania i zatrzymania;

• wykonuje eksperymenty z różnymi wartościami parametrów procedur;

• stosuje procedury rekurencyjne;

• projektuje prosty pokaz (tworzy tło, tworzy postacie żółwia, animuje ruchy żółwia).

11. Rozwiązywanie problemów w postaci algorytmów

Uczeń:

• formułuje sytuację problemową przez określenie danych, wyników i związku między nimi;

• zapisuje rozwiązania prostych problemów jako algorytmów w postaci listy kroków lub schematu

blokowego;

• stosuje podstawowe konstrukcje algorytmiczne, takie jak: sekwencja kroków, iteracja, wybór

warunkowy;

• wykorzystuje podstawowe techniki algorytmiczne w rozwiązywaniu prostych problemów:

przeszukiwanie liniowe, zasadę dziel i zwyciężaj, podejście zachłanne;

• zapisuje algorytmy w postaci, w jakiej może wykonać je komputer (np. w arkuszu kalkulacyjnym);

• wykonuje algorytmy za pomocą komputera.

12. Gromadzenie i wyszukiwanie informacji w bazach danych

Uczeń:

• definiuje, zakłada i edytuje prostą bazę danych w postaci tabeli;

• sortuje według określonych kryteriów i zadaje proste pytania do bazy;

• prezentuje wybrane dane na ekranie;

• wykorzystuje bazy danych do tworzenia dokumentów, np. korespondencji seryjnej – listów,

etykiet.

13. Przygotowanie projektu zespołowego z pomocą technologii informacyjnej

Uczeń:

• planuje podział ról i zadań w grupie;

• bierze udział w łączeniu efektów pracy członków zespołu we wspólny dokument;

• tworzy prezentację w różnej postaci, np. dokumentu tekstowego, zestawu slajdów w programie

PowerPoint, strony WWW;

• przeprowadza prezentację wyników wspólnej pracy.

14. Społeczne, etyczne i ekonomiczne aspekty informatyki

Uczeń:

• dostrzega korzyści dla osób i społeczeństwa wynikające z powszechnego dostępu do informacji;

• jest świadomy istnienia w sieci szkodliwych treści, uzależniających programów komputerowych

(np. gier) i multimediów;

• jest świadomy istnienia w sieci niewiarygodnych źródeł informacji;

• jest świadomy możliwości uzależnienia się od komputera;

• jest świadomy istnienia prawnej ochrony własności intelektualnej i prawnej ochrony danych.